Założenia teoretyczne

Mechanistycznie system czaszkowo - krzyżowy można porównać do pasa transmisyjnego, którego osie obrotu stanowi z jednej strony czaszka z drugiej zaś kość krzyżowa (stąd nazwa terapii).

Warunkiem sprawnego działania mechanizmu jest współbieżna praca ruchomych rolek i prawidłowe napięcie samego pasa.

Biegunem bliższym tego mechanizmu jest czaszka zbudowana z ruchomych, wzajemnie zazębionych kości, ułożonych jak kółka zębate wokół najważniejszej osi obrotu jaką stanowi połączenie kości klinowej i potylicznej.
Mechanizmem napędowym tej kostnej konstrukcji jest pulsacyjny wypływ płynu mózgowo-rdzeniowego z komór bocznych mózgu, gdzie w splotach naczyniówkowych ów płyn powstaje.
Zmiana pojemności mózgu podczas wypełniania i kurczenia komór powoduje powstawanie napięć na sprężystym systemie błon opony twardej takich jak: sierp mózgu, sierp móżdżku, namiot móżdżku.

Błony te dzieląc jamę czaszki na pewne przedziały, przenoszą sprężyste napięcia tkanki łącznej, z której są zbudowane, na zewnętrzne swe ograniczenia w postaci kości czaszki, które zachowują swą wzajemną ruchomość na szwach czaszki nawet po zakończeniu jej wzrostu.
Powstaje zatem sprzężenie między zmianami w systemie pojemności i zmianami w systemie sprężystości.

Dalszym biegunem tego mechanizmu jest kość krzyżowa, która za pośrednictwem stawów krzyżowo-biodrowych zachowuje swoją potencjalną i realną ruchomość względem poprzecznej osi przechodzącej na poziomie drugiego segmentu krzyżowego.

Oba powyższe bieguny łączy pas transmisyjny pod postacią opony twardej stanowiącej zewnętrzną ochronę rdzenia kręgowego.
Opona twarda mając swój bliższy przyczep w okolicy otworu wielkiego czaszki, a przyczep dalszy na kości krzyżowej stanowi czuły transmiter napięć zstępujących w dół ciała z bieguna czaszkowego jak i wstępujących do góry z bieguna krzyżowego.
Prawidłowy ruch tego systemu jest nie tylko warunkiem zachowania równowagi w układzie nerwowym, trzewnym i hormonalnym, ale także warunkiem niezbędnym dla odnowy i regeneracji organizmu, gdyż system napięć w oponach czaszkowych przenosi się na system mięśniowo-powięziowy całego ciała.

Terapeuci, którzy akceptują podejście biodynamiczne w Terapii Czaszkowo-Krzyżowej przyjmują, że u podstaw wyżej wymienionych mechanizmów leży „oddech życia”.